Vai trò nội tiết tố nữ trong từng giai đoạn chị em cần biết

Vai trò nội tiết tố nữ trong từng giai đoạn chị em cần biết

Dấu hiệu mất cân bằng của nội tiết tố nữ

Nội tiết tố đóng vai trò quan trọng với cơ thể phụ nữ, với từng giai đoạn nó cũng có những vai trò nhất định:

1. Vai trò ở tuổi dậy thì

Nữ giới thường bước vào tuổi dậy thì trong độ tuổi từ 8 đến 13 và kết thúc khi chúng khoảng 14 tuổi.

Ở tuổi dậy thì, tuyến yên bắt đầu sản xuất một lượng lớn hormone luteinizing (LH), hormone kích thích nang trứng (FSH), estrogen và progesterone.

Nồng độ estrogen và progesterone tăng bắt đầu cho sự phát triển của các đặc điểm sinh dục thứ cấp, bao gồm:

  • Ngực phát triển;
  • Mọc lông ở nách, chân và vùng lông mu;
  • Tăng chiều cao
  • Ttăng lưu trữ chất béo ở hông, mông và đùi;
  • Mở rộng xương chậu và hông;
  • Tăng sản xuất dầu trong da,…

2. Vai trò trong kinh nguyệt

Nữ giới lần đầu tiên có kinh nguyệt thường ở độ tuổi 12-13. Tuy nhiên, kinh nguyệt có thể xảy ra bất cứ lúc nào từ 8 đến 15 tuổi.

Sau khi có kinh nguyệt, thông thường phụ nữ có chu kỳ kinh đều đặn cho đến tuổi mãn kinh. Chu kỳ kinh thường kéo dài khoảng 28 ngày nhưng có thể thay đổi trong khoảng từ 24 đến 38 ngày.

Chu kỳ kinh nguyệt xảy ra theo ba giai đoạn trùng với sự thay đổi nội tiết tố:

2.1. Giai đoạn nang trứng

Mức estrogen và progesterone rất thấp vào thời điểm này, điều này có thể gây khó chịu và ảnh hưởng tới tâm trạng của chị em.

Trong lúc này, tuyến yên bắt đầu giải phóng FSH và LH, làm tăng dần nồng độ estrogen và tín hiệu phát triển nang trứng trong buồng trứng. Sau một vài ngày, một nang trứng trội sẽ xuất hiện trong mỗi buồng trứng. Buồng trứng sẽ hấp thụ các nang trứng còn lại. Khi nang trội tiếp tục phát triển, nó sẽ sản xuất nhiều estrogen hơn.

Estrogen cũng được bổ sung thêm vào niêm mạc tử cung để chuẩn bị cho một thai kỳ tiềm năng.

2.2. Rụng trứng

Trứng di chuyển từ buồng trứng đến tử cung qua ống dẫn trứng. Các nang bị vỡ giải phóng progesterone, làm dày niêm mạc tử cung, chuẩn bị đón nhận trứng được thụ tinh.

Nếu trứng không được thụ tinh, nồng độ estrogen và progesterone sẽ giảm mạnh, đánh dấu tự khởi đầu của tuần tiền kinh nguyệt (giai đoạn hoàng thể). Cuối cùng, trứng không thụ tinh và niêm mạc tử cung sẽ rời khỏi cơ thể, đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ kinh nguyệt hiện tại và bắt đầu chu kỳ mới.

Nếu trứng được thụ tinh và làm tổ, progesterone tiếp tục được giữ ở nồng độ cao để bảo vệ thai nhi, đồng thời một số hormone mới được sản xuất.


☛ Xem thêm bài:


3. Vai trò nội tiết tố nữ trong thai kỳ

3.1. Mang thai bắt đầu ở thời điểm trứng được thụ tinh đi vào tử cung

Tại đây, nhau thai bắt đầu phát triển và một số hormone mới được sản xuất, bao gồm: progesterone, relaxin và hCG.

  • Nồng độ progesterone tăng đều đặn trong vài tuần đầu tiên của thai kỳ, khiến cổ tử cung dày lên và hình thành nút nhầy.
  • Relaxin ngăn ngừa các cơn co thắt trong tử cung cho đến khi kết thúc thai kỳ, lúc đó nó giúp thư giãn dây chằng và gân trong khung chậu.
  • Nồng độ hCG tăng, kích thích sản xuất thêm estrogen và progesterone.

Sự gia tăng hormone nhanh chóng này dẫn đến các triệu chứng mang thai, chẳng hạn như buồn nôn, nôn, cần đi tiểu thường xuyên hơn.

Thời kỳ thai kỳ

3.2. Tháng thai kì thứ 2 và tiếp theo

nồng độ estrogen và progesterone tiếp tục tăng. Tại thời điểm này, các tế bào trong nhau thai sẽ bắt đầu sản xuất một loại hormone có tên là lactogen (HPL). HPL điều chỉnh sự trao đổi chất của phụ nữ và nuôi dưỡng thai nhi phát triển.

Nồng độ hormone suy giảm khi một thai kỳ kết thúc và dần trở lại vào thời kỳ thai nghén tiếp theo. Khi một phụ nữ cho con bú, có thể làm giảm nồng độ estrogen trong cơ thể, điều này giúp ngăn ngừa rụng trứng, tránh thai tự nhiên.

Nồng độ progesterone tăng
Nồng độ progesterone tăng đều đặn trong vài tuần đầu tiên của thai kỳ, khiến cổ tử cung dày lên và hình thành nút nhầy (Ảnh minh họa)

4. Vai trò trong thời kỳ tiền mãn kinh – mãn kinh

Tiền mãn kinh đề cập đến thời kỳ chuyển tiếp dẫn tới thời kỳ mãn kinh. Còn mãn kinh xảy ra khi một phụ nữ liên tiếp 12 tháng không có kinh nguyệt. Độ tuổi mãn kinh trung bình là khoảng từ 50 – 55 tuổi.

Giai đoạn tiền mãn kinh, cơ thể người phụ nữ có sự dao động lớn về nồng độ hormone, lúc tăng cao, khi xuống thấp. Điều này gây ra một loạt các triệu chứng như: chu kì kinh không đều, khó ngủ, nóng bừng, bốc hỏa, khô âm đạo, thay đổi tâm trạng,…

Đến trước thời kì mãn kinh thực sự, estrogen và progesterone đồng loạt giảm mạnh, gây ra những nguy cơ với sức khỏe, như: mất xương, loãng xương, bệnh tim, đột quỵ, trầm cảm,.v.v.

5. Vai trò nội tiết tố nữ trong sinh lý

Estrogen, progesterone và testosterone đều ảnh hưởng tới ham muốn tình dục nữ.

Nồng độ testosterone thấp có thể dẫn tới giảm ham muốn tình dục ở một số phụ nữ. Tuy nhiên, liệu pháp testosterone không hiệu quả trong điều trị ham muốn tình dục thấp ở nữ giới.

Theo một đánh giá có hệ thống năm 2016, liệu pháp testosterone có thể tăng cường tác dụng của estrogen, nhưng chỉ khi bác sĩ điều trị testosterone ở mức cao hơn bình thường – điều này có thể dẫn tới tác dụng phụ không mong muốn, như: tăng cân, cáu gắt, rụng tóc, mở rộng âm đạo,..

6. Vấn đề thường gặp của nội tiết tố nữ và cách giải quyết

Estrogen là nội tiết tố quan trọng nhất và quyết định tới sắc đẹp, sinh lý và sức khoẻ, sinh sản. Do vậy, chỉ cần estrogen gặp một vấn đề nhỏ, phụ nữ sẽ gặp những rắc rối lớn. Mà vấn đề phổ biến nhất chính là rối loạn nội tiết tố.

co-nen-bo-sung-noi-tiet-nu

Rối loạn nội tiết tố nữ (hay còn được gọi là mất cân bằng nội tiết tố nữ) là tình trạng các nội tiết tố không còn giữ nồng đồ bình thường mà chuyển sang trạng thái quá cao hoặc quá thấp, từ đó ảnh hưởng đến cơ thể và gây ra các biểu hiện về sức khoẻ và sinh lý của nữ giới.

Nguyên nhân của tình trạng này có thể đến từ các chu kỳ sinh học của cơ thể như thời kỳ kinh nguyệt, mang thai mãn kinh hoặc sự tác động từ môi trường, chế độ dinh dưỡng và chế độ sinh hoạt thiếu lành mạnh.

Hai trường hợp phổ biến nhất của rối loạn nội tiết tố là:

6.1. Estrogen quá cao

Đây là trường hợp nồng độ estrogen cao hơn mức bình thường cơ thể cần, thường xảy ra ở các thời điểm: rụng trứng, mang thai, hồi xuân. Bên cạnh những trường hợp tự nhiên đó, estrogen tăng cao cũng có thể do chị em bổ sung một cách bừa bãi, thiếu khoa học dẫn tới dư thừa, do bệnh tật.

Estrogen cao có thể dẫn tới các tình trạng như: tăng cân (nhất là vùng hông và eo), rối loạn kinh nguyệt, chảy nhiều máu, đầy hơi, tay chân lạnh, suy giảm trí nhớ, các biểu hiện nặng hơn của hội chứng tiền mãn kinh,… thậm chí là u xơ tử cung.

Cách giải quyết:

Kết hợp giữa chế độ ăn uống và tập luyện thể thao một cách lành mạnh. Chị em nên chọn ăn những thực phẩm giúp cân bằng lại lượng hormone như: các loại rau họ cải, bông cải xanh, cải bắp, súp lơ, cải xoăn, nấm, nho đỏ, hạt lanh, hạt ngũ cốc,…

6.2. Thiếu hụt estrogen

Khi nồng độ estrogen thấp, nó có thể tác động tiêu cực lên cơ thể, bao gồm cả sức khoẻ, sắc đẹp và sinh lý của nữ giới.

Các triệu chứng của estrogen thấp thường gồm: bốc hoả, rối loạn kinh nguyệt, trầm cảm, loãng xương, đau rát khi quan hệ, giảm ham muốn, thậm chí là vô sinh.

Nguyên nhân thiếu hụt estrogen có thể là: suy buồng trứng sớm, do bẩm sinh, rối loạn tuyến giáp, tập thể dục quá mức, bị thiếu cân trầm trọng, hóa trị ung thư, tuyến yên hoạt động thấp,…

Cách giải quyết:

Ở mức độ thiếu hụt nhẹ: Bổ sung estrogen thông qua chế độ ăn uống hằng ngày – các thực phẩm giàu estrogen (đậu nành, tỏi, sâm tố nữ,…) đặc biệt chú ý bổ sung các nhóm thực phẩm chứa nhiều vitamin E, C, omega 3, 6, 9.

Cùng với đó bạn cần xây dựng lại một chế độ làm việc – nghỉ ngơi khoa học; tập thể dục thể thao thường xuyên; luôn giữ tinh thần thoải mái, lạc quan, tránh xa căng thẳng, …

Ở mức độ thiếu hụt nghiêm trọng hơn, bạn nên đi khám để được chẩn đoán chính xác và nhận tư vấn điều trị từ bác sĩ.

Kết luận

Có rất nhiều nội tiết tố nữ khác nhau, mỗi nội tiết tố có nhiệm vụ riêng song tất cả cùng hoạt động để nhằm duy trì sắc đẹp, sức khoẻ và sinh lý nữ.

Mặc dù tình trạng các hormone này dao động là hiện tượng tự nhiên trong suốt cuộc đời một người phụ nữ.

Song sự mất cân bằng trong thời gian dài có thể gây ra một loạt các triệu chứng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ nên chị em cần có sự quan tâm thường xuyên hơn tới vấn đề này.


THEO DÕI YOUTUBE | FANPAGE CỦA CHÚNG TÔI

2 thoughts on “Vai trò nội tiết tố nữ trong từng giai đoạn chị em cần biết

Trả lời